Przeczytasz w 9 minut 
Oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA to urządzenie, które zapewnia skuteczną ochronę przed różnymi zanieczyszczeniami. Jest idealny zarówno na smog, jak i przy alergii.
W tym artykule przybliżamy działanie tej technologii. Przedstawiamy jej zalety oraz wyjaśniamy, jak korzystać z oczyszczacza z filtrem HEPA, aby w pełni spełniał on swoją funkcję.
Co usuwa filtr HEPA?
Filtr HEPA to ważny element oczyszczacza powietrza, ponieważ odpowiada za usuwanie wielu rodzajów zanieczyszczeń, w tym głównego składnika smogu. Dzięki tej technologii z powietrza wyeliminowane zostają:
Pyły zawieszone
Pyły zawieszone to drobne cząstki stałe i ciekłe. Zawierają mieszaninę różnych substancji, m.in. metale ciężkie, związki siarki oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne.
Stanowią podstawowy składnik smogu siarkowego, a więc tego, który najczęściej występuje w Polsce.
Do głównych źródeł emisji należą spalanie paliw w domowych piecach, transport drogowy oraz przemysł. Szczególnie duże stężenia występują w sezonie grzewczym.
Ze względu na wielkość cząsteczek wyróżnia się kilka frakcji pyły PM:
- PM10 – cząstki o średnicy do 10 µm,
- PM2,5 – o rozmiarze do 2,5 µm,
- PM1 – o wielkości do 1 µm.
Im mniejsza cząstka, tym łatwiej przedostaje się ona do organizmu człowieka wraz ze wdychanym powietrzem. Pyły PM10 mogą docierać do górnych i dolnych dróg oddechowych, natomiast PM1 łatwo przenikają aż do pęcherzyków płucnych i krwiobiegu.
Obecność pyłów zawieszonych w powietrzu ma negatywny wpływ na zdrowie człowieka.
Powodują one:
- problemy z oddychaniem,
- nasilenie objawów astmy, alergii i obturacyjnej choroby płuc,
- rozwój nowotworów, zwłaszcza układu oddechowego,
- wzrost ryzyka wystąpienia zawału lub udaru,
- rozwój chorób układu nerwowego,
- problemy skórne.
Alergeny wziewne
Według statystyk problem alergii wziewnej dotyczy nawet 40% społeczeństwa. W przypadku kontaktu z alergenem u uczulonych występują:
- kichanie,
- wodnisty katar,
- drapanie w gardle,
- suchy kaszel,
- podrażnienie i łzawienie oczu.
Oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA to nieocenione wsparcie w walce z alergią. Zatrzymuje bowiem pyłki roślinne, roztocza kurzu i ich wydzieliny, zarodniki pleśni oraz sierść, która jest nośnikiem alergenów zwierzęcych.
Dzięki temu skutecznie zapobiega kontaktowi z alergenami i występowaniu dolegliwości uczuleniowych.
Technologia HEPA stanowi podstawowy element dobrego oczyszczacza powietrza dla alergika.
Bakterie i wirusy
Na liście zanieczyszczeń, które usuwa filtr HEPA, znajduje się również wiele bakterii i wirusów. Oczywiście żaden oczyszczacz nie zapobiegnie zakażeniu spowodowanemu bezpośrednim kontaktem z osobą chorą. Nie chroni też przed zachorowaniem na skutek dotknięcia zainfekowanego przedmiotu.
Jednak usuwa wirusy i bakterie obecne w powietrzu, które trafiają do niego podczas kaszlu, kichania, mówienia, czy nawet oddychania osób będących nosicielami patogenu.
Czego nie usuwa oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA?
Filtr HEPA nie usuwa zanieczyszczeń gazowych, w tym lotnych związków organicznych i tlenków azotu. Z tego powodu zazwyczaj wykorzystuje się go w parze z filtrem węglowym, który świetnie radzi sobie ze szkodliwymi gazami.
Oczyszczacz powietrza Clofte Duo 400 jest wyposażony w trójwarstwowy filtr, w skład którego wchodzą filtr wstępny, węglowy i HEPA. Takie połączenie umożliwia usuwanie niemal 100% zanieczyszczeń.
Jak działa oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA
Oczyszczacz z filtrem HEPA jest wyposażony w wentylator, który wymusza obieg powietrza. Pobiera brudne powietrze z otoczenia i kieruje je do filtra HEPA. Tutaj zanieczyszczenia zostają usunięte w wyniku działania kilku mechanizmów.
Filtry HEPA wykorzystują cztery zjawiska fizyczne:
- Pierwszym z nich jest dyfuzja molekularna. Mikroskopijne cząstki, poruszające się w sposób przypadkowy, zderzają się z włóknami filtra i zostają przez nie zatrzymane.
- Kolejny mechanizm to bezpośrednie przechwytywanie, charakterystyczne dla cząstek średniej wielkości. Wraz z przepływem powietrza zbliżają się do włókien i osiadają na ich powierzchni.
- W przypadku większych i cięższych zanieczyszczeń ważną rolę odgrywa inercja. Gdy strumień powietrza zmienia kierunek, cząstki te nie są w stanie za nim podążyć. W efekcie uderzają w strukturę filtra i zostają unieruchomione.
- Ostatni mechanizm dotyczy największych cząstek, takich jak kurz czy sierść. Ich rozmiar uniemożliwia przejście pomiędzy włóknami, dlatego są one fizycznie blokowane na powierzchni filtra.
Jak korzystać z oczyszczacza powietrza z filtrem HEPA?
Aby oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA prawidłowo spełniał swoją funkcję, należy przestrzegać kilku zasad.
Regularna wymiana filtra
Filtr HEPA ulega zużyciu, dlatego po pewnym czasie konieczna jest jego wymiana. Najczęściej producent podaje przewidywaną żywotność filtra znajdującego się w konkretnym urządzeniu.
Jednak są to szacunki bazujące na liczbie przepracowanych godzin. W praktyce na tempo zużywania filtra wpływa jakość powietrza w miejscu użytkowania oczyszczacza. W zasmogowanej okolicy wymiana będzie konieczna szybciej niż tam, gdzie jakość powietrza zwykle nie odbiega od norm.
Z tego powodu warto kontrolować zużycie filtra. Jeśli tuż po zakupie był biały, a stał się ciemnoszary lub czarny, to znaczy, że nadeszła pora wymiany.
Odpowiednie ustawienie oczyszczacza
Oczyszczacz musi stać w taki miejscu, aby powietrze swobodnie wokół niego przepływało. Nie należy umieszczać go we wnęce lub pod biurkiem. Wloty i wyloty powietrza nie mogą być niczym zastawione.
Inne zastosowanie technologii HEPA
Filtry HEPA znalazły zastosowanie nie tylko w oczyszczaczach powietrza. Są one wykorzystywane również w:
- klimatyzatorach,
- odkurzaczach,
- w szpitalach,
- w laboratoriach,
- w zakładach produkcji żywności,
- w przemyśle nuklearnym i pirotechnicznym.
Klasyfikacja filtrów HEPA
Podział filtrów HEPA opiera się na ich zdolności do wychwytywania cząstek o średnicy 0,3 µm. Właśnie ten rozmiar określa się mianem Most Penetrating Particle Size. Są uznawane za najbardziej problematyczne dla tego typu filtracji, ponieważ najłatwiej przenikają przez materiał filtracyjny.
Europejska norma EN 1822:2009 nazwę HEPA przypisała wyłącznie dla filtrów o najwyższej skuteczności – klas H13 i H14. Klasom E10, E11 i E12 przypisano nazwę EPA.
Mimo obowiązujących zmian w praktyce wciąż spotyka się starsze oznaczenia. Dlatego warto wiedzieć, że filtr opisany jako HEPA H10 odpowiada klasie EPA E10 według aktualnej nomenklatury.
Norma wyróżnia również filtry ULPA (U – Ultra Low Penetration Air), określane jako filtry absolutne. Charakteryzują się one ekstremalnie wysoką skutecznością oczyszczania powietrza.
Tabela klasyfikacji filtrów HEPA
| Klasa filtra | Skuteczność całkowita filtracji | Skuteczność miejscowa |
| EPA E10 | 85% | nieokreślona |
| EPA E11 | 95% | nieokreślona |
| EPA E12 | 99,5% | nieokreślona |
| HEPA H13 | 99,95% | 99,75% |
| HEPA H14 | 99,995% | 99,975% |
Historia filtrów HEPA
Historia tej technologii sięga czasów II wojny światowej. Powstała w ramach Projektu Manhattan, a jej celem było wówczas usuwanie cząsteczek radioaktywnych z powietrza i ochrona żołnierzy.
Filtr miał być opracowany przez Korpus Chemiczny Armii Stanów Zjednoczonych i Komitet Badań Obrony Narodowej. O pomoc poproszono laureata Nagrody Nobla Irvinga Langmuira.
To on uznał cząstki o wielkości 0,3 mikrona za najtrudniejsze, dlatego filtry HEPA mają pory o takiej właśnie średnicy.
W latach 50. i 60. filtry HEPA zaczęły być wykorzystywane w laboratoriach, szpitalach i przemyśle.
Źródła: